Status gwary na Zaolziu

1. Co to znaczy „po naszymu”

Po czeskiej stronie Śląska Cieszyńskiego na co dzień używa się trzech kodów językowych:

1.      języka polskiego,

2.      języka czeskiego,

3.      gwary.

Gwara cieszyńska na Zaolziu (nazywana często po naszymu") przez niektórych jest odczuwana jako mieszanina języków polskiego, czeskiego i niemieckiego. Owszem, można zauważyć na poziomie słownictwa lekkie wymieszanie tych języków, wchodząc jednak głębiej, do poziomu składni, fleksji (odmiany), fonetyki zauważymy, że w małym stopniu odbiega ona od gwary cieszyńskiej po drugiej stronie granicy a różnice w tych poziomach wynikają z regularnych zmian dialektycznych wraz z przesuwaniem się w przestrzeni <-- tu trzeba przeformułować

Gwary cieszyńskiej na Śląsku Cieszyńskim używają nie tylko Polacy ale również Czesi. Często jest to dla nich pierwszy język, którego nauczyli się w dzieciństwie w domu. Czasem rozmawiali „po naszymu” rodzice a czasem dziadkowie. Zdarzało się, że pierwszy kontakt z czeskim językiem literackim mieli w przedszkolu a czasem nawet dopiero w szkole.

z tomu V. Hegarová, Vuňunčka, lidová poezie z Těšínska, Havířov 1994