Grał, zagrał ... (hrál, zahrál ...)

Czas przeszły

   ↓               

mówi o czynności wykonywanej w przeszłości.

Forma rodzaju czasownika w czasie przeszłym zawsze zależy od rodzaju rzeczownika, z którym się łączy.

W liczbie mnogiej wyróżnia się tylko dwa rodzaje: męskoosobowy (rzeczowników rodzaju męskiego, oznaczających osoby) i niemęskoosobowy (dla pozostałych).

 W języku polskim wyróżnia się dwa rodzaje czasu przeszłego:

  • czas przeszły niedokonany – wyraża czynność przerwaną, nieukończoną w przeszłości lub powtarzającą się, tworzony od czasowników niedokonanych, np. grał, pisaliście;
  • czas przeszły dokonany – wyraża czynność ukończoną w przeszłości ze związkiem z teraźniejszością i bez niego, tworzony od czasowników dokonanych, np. zagrał, napisaliście.

(Minulý čas – vypovídá o činnosti, která se konala v minulosti.

Rod slovesa v minulém čase vždy záleží na rodu podstatného jména, se kterým se sloveso pojí.

V množném čísle rozlišujeme dva rody: mužský osobní [podstatná jména rodu mužského označující osoby] a ostatní nikoliv mužský osobní [pro zbytek].

V polštině se rozlišují dva druhy minulého času:

minulý čas nedokonavý – vyjadřuje činnost, která byla přerušena, neukončená v minulosti nebo se opakuje, je tvořen od nedokonavých sloves, např. grał, pisaliście;

minulý čas dokonavý – vyjadřuje činnost, která se v minulosti skončila, která s přítomností může, ale nemusí mít souvislost, je tvořen od dokonavých sloves, např. zagrał, napisaliście.)

Odmiana czasownika "czytać" w czasie przeszłym

(Časování slovesa czytać v minulém čase) 

Liczba (číslo)

Osoba

Czasownik (Sloveso)

liczba pojedyncza

1. (ja)

czytałem - aspekt niedokonany (vid nedokonavý)

przeczytałem- aspekt dokonany (vid dokonavý)

czytałam- przeczytałam

 

2. (ty)

czytałeś- przeczytałeś

czytałaś- przeczytałaś

 

3. (on)

czytał - przeczytał

3. (ona)

czytała - przeczytała

3. (ono)

czytało

przeczytało

liczba mnoga

1. (my)

czytaliśmy- przeczytaliśmy

czytałyśmy- przeczytałyśmy

2. (wy)

czytaliście- przeczytaliście

czytałyście- przeczytałyście

3. (oni)

czytali- przeczytali

3. (one)

czytały- przeczytały

Formy czasu przeszłego oparte są na temacie bezokolicznika:

grać- grałem, grałeś,

powstają przez odrzucenie przyrostka bezokolicznika – „ć” i dodanie do tematu zakończeń

(Tvary minulého času se tvoří z kmene infinitivu:

grać- grałem, grałeś,

vznikají tak, že infinitivní zakončení „-ć” nahradíme koncovkou minulého času.)

rodzaj męski

(rod mužský)

rodzaj żeński

(rod ženský)

rodzaj  nijaki

(rod střdní)

rodzaj  męskoosobowy

(rod mužský osobní)

rodzaj niemęskoosobowy

(rod nikoliv mužský osobní)

- łem

- łam

 

- liśmy

- łyśmy

- łes

- łaś

 

- liście

- łyście

- ł

- ła

- ło

- li

- ły

UWAGA:

Wzory odmiany czasowników nieregularnych znajdują się w oddzielnym module (odmiana czasownika: pójść, wejść, wyjść, przejść, przyjść, odejść).

(

POZOR:

Vzory pro časování nepravidelných sloves se nacházejí v samostatném modulu [časování slovesa: pójść, wejść, wyjść, przejść, przyjść, odejść])

Gramatyka

Zaimki osobowe w  bierniku. Czasownik „boleć” łączy się z zaimkami osobowymi w bierniku.

(Mluvnice

Osobní zájmena ve 4. pádu. Sloveso „boleć” se pojí s osobními zájmeny ve 4. pádu.)

czasownik

(sloveso)

biernik – liczba pojedyncza

(4. pád jednotné číslo)

rzeczownik

(podstatné jméno)

boli/ bolą

mnie

ucho/uszy

 

cię/pana/panią

 

 

go/ją/je

 

 

nas

 

 

was

 

 

ich/je

 

Ostatnia modyfikacja: Tuesday, 7 November 2017, 18:40 PM