Grał, zagrał.....(Es spēlēju, es nospēlēju ......)

Czas przeszły  (Pagātnes laiks )

                

mówi o czynności wykonywanej w przeszłości

Forma rodzaju czasownika w czasie przeszłym zawsze zależy od rodzaju rzeczownika, z którym się łączy.

W liczbie mnogiej wyróżnia się tylko dwa rodzaje: męskoosobowy (rzeczowników rodzaju męskiego, oznaczających osoby) i niemęskoosobowy (dla pozostałych).

 W języku polskim wyróżnia się dwa rodzaje czasu przeszłego:

  • czas przeszły niedokonany – wyraża czynność przerwaną, nieukończoną w przeszłości lub powtarzającą się, tworzony od czasowników niedokonanych, np. grał, pisaliście;
czas przeszły dokonany – wyraża czynność ukończoną w przeszłości ze związkiem z teraźniejszością i bez niego, tworzony od czasowników dokonanych, np. zagrał, napisaliście.

(Pagātnes laiks - tās ir darbības, kas veiktas pagātnē


Darbības vārdu formas pagātnē vienmēr ir atkarīgas no lietvārda formām, ar kurām  tās ir saistītas.
Daudzskaitļos ir tikai divas dzimtes: (vīriešu dzimte, kas apzīmē personas), un pārējie, kas  nav vīriešu dzimte .

Poļu valodā tiek izdalīti divi pagātnes laika veidi: ir pagātnes laiks ar nepabeigtu nozīmi, piemēram, es spēlēju, es rakstīju.
Un ir pagātnes laiks, kur darbība tiek pabeigta piemēram, es nospēlēju, es uzrakstīju. )

Odmiana czasownika czytać w czasie przeszłym

 

Liczba

Skaitlis 

Osoba

Persona

Czasownik

Darbības vārds 

liczba pojedyncza

vienskaitlis

1. (ja) (es)

czytałem - aspekt niedokonany

lasīju - nepabeigta nozīme

przeczytałem- aspekt dokonany

izlasīju -  darbība tiek pabeigta

czytałam- przeczytałam

lasīju – izlasīju 

 

2. (ty)

czytałeś- przeczytałeś

lasīji – izlasīji ( viņš)

czytałaś- przeczytałaś

lasīji – izlasīji ( viņa)

 

3. (on)

czytał - przeczytał

lasīja – izlasīja 

3. (ona)

czytała - przeczytała

lasīja – izlasīja

3. (ono)

czytało

przeczytało

liczba mnoga

daudzskaitlis 

1. (my)

czytaliśmy- przeczytaliśmy

lasījjām - izlasījām

czytałyśmy- przeczytałyśmy

2. (wy)

czytaliście- przeczytaliście

lasījat - izlasījat

czytałyście- przeczytałyście

3. (oni)

czytali- przeczytali

lasīji - izlasīji

3. (one)

czytały- przeczytały

Formy czasu przeszłego oparte są na temacie bezokolicznika:

Pagātnēs laikā formas infinitīvā (nenoteiksmē):

spēlēt, spēlēju, spēlēji 

grać- grałem, grałeś,

powstają przez odrzucenie przyrostka bezokolicznika – „c” i dodanie do tematu zakończeń

izveido, atmetot nenoteiksmes piedēkli "c" un pabeigtai darbībai pievienojot galotnes


rodzaj męski

viriešu dzimte

rodzaj żeński

sieviešu dzimte

rodzaj  nijaki

nenoteikta dzimte

rodzaj  męskoosobowy

rodzaj niemęskoosobowy

- łem

- łam

 

- liśmy

- łyśmy

- łes

- łaś

 

- liście

- łyście

- ł

- ła

- ło

- li

- ły

UWAGA:

Wzory odmiany czasowników nieregularnych znajdują się w oddzielnym module (odmiana czasownika: pójść, wejść, wyjść, przejść, przyjść, odejść).

Uzmanīgi: 

Neregulāru darbības vārdu deklinācija ir atsevišķā modulī (darbības vārdu  deklinācija: "iet", “ieiet”, “iziet”,  “iziet”, “atnākt”, “apiet”).



Gramatyka                Gramatika 

Zaimki osobowe w  bierniku. Czasownik „boleć” łączy się z zaimkami osobowymi w bierniku.

czasownik

Darbības vārds

biernik – liczba pojedyncza

akuzātīvs viensksitlis 

rzeczownik

lietvārds

boli/ bolą

sāp

mnie

man

ucho/uszy

auss/ ausis

 

cię/pana/panią

tev 

 

 

go/ją/je

viņam, viņai 

 

 

nas

mums

 

 

was

Jums 

 

 

ich/je

viņiem, viņām

 

Ostatnia modyfikacja: Saturday, 7 April 2018, 21:17 PM